Debaty sejmoweOsma Kadencja

Interpelacja w sprawie wzrostu kosztów oraz dezintegracji działań rządu w wyniku utworzenia nowych działów administracji rządowej - działu rybołówstwo i działu sprawy rodziny

   Projekt ustawy o zmianach organizacyjnych niektórych organów administracji rządowej i jednostek im podporządkowanych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druk nr 596) tworzy dwa nowe działy administracji rządowej - dział rybołówstwo obejmujący sprawy rybactwa śródlądowego i rybołówstwa morskiego, racjonalnego gospodarowania zasobami morza, sprawy gospodarki rybnej, organizacji producentów rybnych i związków organizacji producentów rybnych organizacji międzybranżowych oraz dział sprawy rodziny obejmujący kwestie związane z rodziną.    Ponadto projekt ustawy przewiduje:    1. przekazanie nadzoru nad Prezesem Wyższego Urzędu Górniczego ministrowi właściwemu do spraw środowiska,    2. przeniesienie z działu administracja publiczna do działu sprawy wewnętrzne zadań związanych z prowadzeniem ewidencji ludności, dowodów osobistych i paszportów oraz rejestracją stanu cywilnego i zmian imion i nazwisk,    3. zmiany porządkujące sprawy infrastruktury sieci teleinformatycznych oraz usług teleinformatycznych i multimedialnych,    4. przekazanie Prezesowi Rady Ministrów uprawnień nadzorczych nad zgodnością działań Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z obowiązującymi przepisami,    5. zmiany dotyczące geodezji i kartografii.    Obecnie, zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (tj. Dz. U. z 2003 r., Nr 159, poz. 1548 ze zm.), działów tych jest 28. Proponowane zmiany zakładają powiększenie ich liczby. Ciągły wzrost liczby działów administracji rządowej zamiast służyć rozwojowi kraju, cofa Polskę do czasów, kiedy na szczeblu centralnym planowano niemal wszystko, a każdy sektor gospodarki podporządkowany był jakiemuś ministrowi.    Obecnie w Sejmie są trzy komisje zajmujące się zbliżonymi, często przenikającymi się zagadnieniami: Komisja Polityki Społecznej, Komisja Pracy oraz Komisja Rodziny i Praw Kobiet, przez co brak jest możliwości skutecznego koordynowania prac nad projektami ustaw, gdyż współdziałanie wszystkich trzech komisji napotyka w praktyce na znaczące trudności. Proponowane zmiany w administracji rządowej doprowadzą do takich samych trudności, bowiem wyodrębnione działy administracji rządowej: sprawy rodziny, pracy oraz zabezpieczenie społeczne - obok zdrowia i edukacji - będą funkcjonować oddzielnie, przyczyniając się do rozrastania Polski resortowej. To samo dotyczy działu administracji rządowej rybołówstwo, który ma zostać wyodrębniony z działu gospodarka morska. Utrudnione będzie realizowanie przez ministrów obowiązku wynikającego z art. 38 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej - współdziałania ministrów z innymi członkami Rady Ministrów oraz organami administracji rządowej i państwowymi jednostkami organizacyjnymi, organami samorządu terytorialnego, gospodarczego, zawodowego, związków zawodowych i organizacji pracodawców, innych organizacji społecznych oraz przedstawicielstw środowisk zawodowych i twórczych.    Lawinowy wzrost liczby ministerstw niebawem spowoduje, iż będzie ich w Polsce więcej, niż w wysoce rozwiniętych i wielokrotnie zamożniejszych największych państwach Unii Europejskiej. Dla przykładu pragnę podkreślić, iż w Wielkiej Brytanii nie ma wyodrębnionego ministerstwa zajmującego się wyłącznie gospodarką morską bądź rybołówstwem, choć jest to kraj znacznie bardziej związany z morzem niż Polska. Podobnie jest we Francji, gdzie liczba ministerstw została znacząco ograniczona, zlikwidowano m.in. ministerstwo odpowiedzialne za sprawy morskie, łącząc je z innym ministerstwem (ds. transportu). W Republice Federalnej Niemiec, kraju słynącym z rozbudowanego aparatu administracji państwowej, liczba ministerstw wynosi 15, a więc już przed wprowadzeniem proponowanych zmian jest to mniej niż w Polsce.    Program ˝Tanie Państwo˝ zaprezentowany przez Prezesa Rady Ministrów zakładał ograniczenie wydatków na administrację państwową, rządową i samorządową. We wstępie do programu podano, iż program ten ma na celu zmniejszenie wydatków realizowanych przez zbiurokratyzowane aparaty administracji oraz likwidację niepotrzebnych wydatków. Zatrudnienie w administracji publicznej wzrasta lawinowo. W 1995 r. pracowało 737.900 urzędników, w 2000 r. - 822.200, a w 2003 - już 873.000 osób. Niezbędne jest ograniczenie zatrudnienia w administracji państwowej o ok. 10%. Przyniesie to oszczędności rzędu 550 mln zł w skali roku. Aby osiągnąć założone cele, w programie przewidziano standaryzację administracji państwowej, rządowej i samorządowej, likwidację funduszy, agencji i urzędów, łączenie i zmiany w strukturach dotychczasowych. Docelowo oszczędności z wdrożenia programu miały wynieść 5 mld zł rocznie, z tym że w pierwszym roku wyniosą ok. 3 mld zł. Tworzenie nowych działów administracji rządowej to działanie w kierunku odwrotnym, niż program ˝Tanie Państwo˝. Wraz z nowymi działami administracji rządowej pojawią się bowiem nie tylko nowi ministrowie, ale także nowe stanowiska sekretarzy i podsekretarzy stanu oraz nowe gabinety polityczne ministrów. Ich istnienie zakłada bowiem art. 37 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o radzie ministrów (tj. Dz. U. z 2003 r., Nr 24, poz. 199 ze zm.). Powstanie nowych ministerstw pociąga za sobą tworzenie nowych komórek organizacyjnych: departamentów, biur, sekretariatów i wydziałów, a w nich nowych stanowisk pracy.    W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:    1. Czy wyodrębnianie kolejnych działów administracji rządowej nie pogłębia niezdolności rządu do wykonywania zadań?    2. Czy w obecnej sytuacji proces reformowania struktur administracji państwowej i rządowej nie powinien przebiegać w odwrotnym kierunku?    3. Ilu będzie ministrów i wiceministrów, w tym sekretarzy i podsekretarzy stanu, po wejściu w życie tej ustawy i jak ta liczba ma się do stanu z września 2005 r.?    4. Jak proponowane zmiany mają się do programu ˝Tanie Państwo˝?    5. Jaki jest obecnie, a jaki będzie po ustanowieniu nowych ministrów łączny koszt funkcjonowania Rady Ministrów (wszystkich ministerstw łącznie)?    Z poważaniem    Poseł Sławomir Jan Piechota    Wrocław, dnia 20 listopada 2006 r.